جمال الدين محمد الخوانساري
233
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
5926 ضادّوا الغباوة بالفطنة . مخالفت كنيد گودنى را بزيركى . مراد آن گود نيست كه سلب آن از خود توان كرد وهمچنين آن زيركى كه كسب توان كرد مثل گودنيى كه بسبب عدم ممارست فكر وتأمّل وبحث وتفتيش وتجارب أمور باشد ، وزيركيى كه بسبب ممارست أمور مذكوره حاصل شود . 5927 ضادّوا التّوانى بالعزم . مخالفت كنيد سستى را بعزم يعنى سستى وكاهلي را در آنچه ، بايد كرد بجدّ وجهد در آنها . 5928 ضادّوا التّفريط بالحزم . مخالفت كنيد تفريط را بحزم يعنى تقصير در كارها را بضبط ومحكم كردن . 5929 ضبط اللّسان ملك واطلاقه هلك . نگاهداشتن زبان پادشاهى است ورها كردن آن هلاكت است . « پادشاهى است » يعنى باعث كمال رفاهيت مىشود مانند پادشاهى بخلاف رها كردن آن كه باعث زيانها وخسرانها شود بمنزلهء هلاكت ، وبسا باشد كه سبب هلاكت حقيقي نيز شود در دنيا يا آخرت يا هر دو ، وممكن است كه « ملك » بكسر ميم خوانده شود وبنا بر اين ترجمه اين باشد كه : نگاهداشتن زبان خداوندى وخواجگى است يعنى باعث عزّت وحرمت مىشود ميانهء مردم مانند خداوندان وخواجگان . 5930 ضابط نفسه عن دواعي الّلّذات مالك ومهملها هالك . نگاهدارندهء نفس خود از خوانندههاى لذّتها خداوندست ، وواگذارندهء آن هلاك شونده است . « از خوانندههاى لذّتها » يعنى لذّتها كه خوانندهاند مردم را بجانب